Makkum, twaalfde van de elf steden

Makkum is, in tegenstelling tot wat men meestal beweert, géén eeuwenoud vissersdorpje. De visserij kwam pas tot bloei nà de aanleg van de Afsluitdijk, en die was in 1932 klaar. In den beginne was er niet eens een IJsselmeer of een Zuiderzee, die ontstond rond 1280. Het hele achtergebied was vroeger veenland dat door de landbouw ten volle werd gebruikt. Van de vier waterlopen die er toen waren, vloeien er trouwens nog twee, namelijk de Grote en de Kleine Zijlroede. 

Terp in de problemen

Makkum is, zoals zo vele Friese dorpjes, ontstaan rond het begin van de jaartelling als een terpdorp. Kerk op de heuvel, boerderijtjes er om heen - klaar! Rond 1600 werden er sluizen aangelegd door de kloosters en daaromheen ontstond een nieuw buurtschap: Statum. Dit handelscentrum stond in de beginperiode los van het terpendorp Makkum.

Het eeuwenoude terpgebied, waar het échte Makkum ontstond, staat de laatste tijd sterk onder druk. 'Plan Makkum-Noord' luidt het vonnis, wat inhoudt dat er plannen bestaan om woningen en bedrijven te bouwen op een plaats waartegen niet alleen 'Stichting Ald Makkum' in opstand komt, maar ook natuurorganisaties. Net zoals in Winsum, bestaat de kans dat in de drie Makkumer terpen voorwerpen uit lang vervlogen tijden liggen begraven. Een magere troost voor de 'Stichting Ald Makkum' is het 'Verdrag van Malta'. Hierin wordt bepaald dat degene die 'het bodemarchief verstoort', opdraait voor de kosten. In het geval van Makkum kunnen deze aardig oplopen, en dit zou een reden kunnen zijn om niet te bouwen.

Makkum: méér dan aardewerk

Kunstvoorwerpen van recentere datum vinden we bij Koninklijke Tichelaar Makkum. In dit wereldberoemd aardewerkbedrijf kan men terecht voor rondleidingen. Ook een bezoek aan Altena & Krooyenga en het Waaggebouw bieden de liefhebber een kijkje in de wereld van het aardewerk. Maar Makkum biedt veel meer.

Zo kan men er in juli en augustus op uit met de huifkar: een ritje vanuit Makkum naar Allingawier en terug. In dit kleine dorpje heeft men, met dit arrangement, ondermeer vrij toegang tot de Woord & Beeldkerk, waar het scheppingsverhaal wordt getoond, de drabbelkoekenbakkerij, een smederij, museumboerderij 'De Izeren Kou' en een expositie van Grietje Huisman, dochter van Jopie.

Wie meer houdt van schepen dan van paarden, kan van mei tot september met een rondvaartboot langs de 'Makkumer Noordwaard' varen, richting Kornwerderzand waar men het Kazemattenmuseum bezoekt. Dit geeft een duidelijk beeld van de verdediging van de Afsluitdijk van 1933 tot 1965.

Sportievelingen kunnen bij het VVV-kantoor terecht voor meerdaagse fietsarrangementen rond de Zuiderzee, de Gouden Cirkel genoemd. Makkum, gelegen aan het IJsselmeer, biedt natuurlijk ook vele mogelijkheden voor de watersport: zwemmen, surfen, kanoën en reisjes met een fluisterboot. Er zijn mogelijkheden om het surfen en het catamaranzeilen te leren.

Voorvaderlijke bezoeken

Kunst, cultuur en natuur vindt men verenigd in de 'Aldfaers Erf' Route, wat betekent: 'erfgoed van onze voorvaderen'. De vier dorpjes die men hierbij bezoekt - Piaam, Allingawier, Exmorra en Ferwoude - zijn met de fiets vanuit Makkum makkelijk te bereiken. In Piaam kan men een bezoek brengen aan de vogelwaarnemingshut 'De Ral' en het Natuurhistorisch museum 'It Fûgelhûs'. Een grutterswinkeltje, een oud dorpsschooltje en een oude schoenmakerij vindt men in Exmorra. Hier is ook het Fries Landbouwmuseum gevestigd en, sinds kort, glasblazerij ''t Quakeltje'. 'De Spintol' verkoopt zelfgemaakte artikelen. In Ferwoude kan men een kijkje nemen in een oude timmerwerkplaats. Idsegahuizum behoort niet echt tot Aldfaers Erf Route maar ligt wel in de buurt, en een bezoekje aan kaasboerderij 'De Mar' is zeker de moeite waard.

Dank aan Stichting Ald Makkum en VVV Makkum.