Elfstedentocht (Plattegrond)

De 11 Steden: Dokkum, Leeuwarden, Sneek, Ijlst, Sloten, Stavoren, Hindelopen, Workum, Bolsward, Harlingen, Franeker

Bartlehiem

Niet meer dan een vlek in het ruige Friese landschap is het; Bartlehiem. Zelfs een kerk of een school hebben ze er niet. Wel een aantal boerderijen, een jachtwerf en een beeldhouwersatelier. Het dorp met zijn zeventig inwoners dankt zijn naam aan een klooster dat er ooit heeft gestaan met de naam Bethlehem. Later verbasterd tot Barthlehiem.

Desalniettemin is het dorp wereldberoemd dankzij de tocht der tochten waarbij schaatsers twee maal onder de Finkumerbrug door moeten, op weg naar Dokkum en weer terug richting Leeuwarden.

Pas vanaf 1933 werd het plaatsje zo beroemd omdat de tocht toen voor de eerste keer om de Zuid werd gereden.

Wanneer de schaatsers hier aankomen vanuit Franeker hebben ze het grootste deel van de tocht er op zitten. Voor velen is Bartlehiem dan ook een breekpunt. Voordat men richting Leeuwarden kan gaan moet namelijk eerst nog in Dokkum worden gestempeld, voor veel mensen aanleiding genoeg om het bijltje er hier bij neer te gooien. Vandaar de bijnaam; de hel van het Noorden...

Aan de andere kant staat Bartlehiem altijd garant voor een bruisend elfstedenfeest, met tienduizenden toeschouwers die de schaatsers aanmoedigen. Het is dan ook een waar bedevaartsoord voor schaatsers geworden en zelfs in de zomermaanden komen buitenlandse toeristen naar het dorp om ook eens op het wereldberoemde bruggetje te kunnen staan. En hoewel er dan geen ijs ligt kun je misschien toch nog iets proeven van de sfeer van de laatste tocht der tochten.