 |
RECREATIESCHAP “DE Marrekrite”
 De naam Marrekrite is bij de meeste watersporters in Fryslân, in de rest van Nederland, maar ook over de landsgrenzen een bekend begrip. Het recreatieschap is een club van overheden (provinsje +
21 gemeenten) en het is uniek te noemen, dat een overheidsorgaan zoveel "goodwill" heeft gekweekt bij de varende burgers.
AANLEGPLAATSEN VOOR DE WATERSPORT
Op zich misschien niet zo verwonderlijk als men weet wat het schap zo al doet. Vanaf de oprichting in 1957 zijn er in het Friese waterland veel voorzieningen voor de waterrecreatie aangelegd. Dit is gebeurd in het watterrijke gedeelte van Fryslân, dat zich uitstrekt vanaf het Friese part in het Lauwersmeer tot de grens met Overijssel en van Drachten tot Stavoren. Het meest bekend is het grote aantal aanlegplaatsen in dit gebied. Aanlegplaatsen groot en klein, voorzien van een damwand of een steiger of een combinatie van beide constructies. Aan deze plaatsen kan gratis worden afgemeerd en alles wat gratis is, krijgt waardering. Met name in deze tijd, waarin voor vrijwel alle diensten betaald dient te worden. Eigenlijk kan gezegd worden, dat de zon nog voor niets opkomt en schijnt, dat de wind nog niks kost en dat het gebruik van de Marrekrite-voorzieningen gratis is. De aanlegplaatsen zijn openbare voorzieningen en dus voor een ieder toegankelijk. Wel zijn er uiteraard enkele regels voor het gebruik, maar verboden komen niet voor. Verbodsborden zetten bij veel mensen het haar recht overeind en omdat "De Marrekrite" ze niet kent, werkt dit mee aan alom gehoorde waardering.
Een beperking voor het aanleggen is, dat men maximaal drie dagen een ligplaats mag innemen. Zoals gezegd zijn het openbare voorzieningen en het kan niet zo zijn, dat een bepaalde groep "watersporters" een aanlegplaats met bijbehorend terrein voor weken of soms maanden annexeert. De beperking houdt niet alleen de drie-dagen regeling in, maar ook dat men de eerste vijf dagen niet meer terug kan keren. De watersporter die liever ligt dan vaart moet ook een nieuwe stek zoeken op minimaal 500 meter afstand.
Om de aanlegplaatsen gebruiksvriendelijk te houden, staan er op veel plaatsen containers voor de opvang van huishoudelijk afval. Op diverse plaatsen staan ook speciale glasbakken om een bijdrage te leveren aan het gescheiden inzamelen van de diverse soorten afval. In geen geval mag (klein) chemisch afval in de containers worden gedeponeerd. Het vermengen van huishoudelijk afval met chemisch afval heeft tot gevolgen, dat er voor het ledigen van de container grote problemen ontstaan. De stortkosten van dergelijke containers zijn gigantisch hoog en dit is zonde van het geld. Met wat goede wil van de gebruikers moeten de kosten van deze op zich al dure dienstverlening in de hand te houden zijn.
Voor de gebruiksvriendelijkheid worden de terreintjes regelmatig gemaaid. Het behoeven geen gazonnetjes te worden, maar lang gras blijft lang nat en nodigt niet uit het terrein te gebruiken. Honden aan boord is een verschijnsel, dat steeds meer voorkomt en de hondenbezitters wordt dan ook gevraagd de honden bij het uitlaten aan de lijn te houden en het huisdier niet overal zijn behoefte te laten doen.
Met de inrichting van de aanlegplaatsen en de hiermede annex zijnde vuilverwijdering en maaiactiviteiten is de hoofdtaak van "De Marrekrite" aangegeven.
VOORZIENINGEN VOOR DE KLEINE WATERSPORT
Dit wil echter niet zeggen, dat het schap voor andere categorieën watersporters geen taak heeft.
Zo zijn er de laatste jaren diverse kanoroutes tot stand gekomen. Een kano is op zich een gemakkelijk vaartuig. Het kan namelijk over een obstakel heen getild worden. Om het overdragen enigszins te vergemakkelijken zijn in de routes "klúnplakken" gemaakt. Klunen geldt niet uitsluitend bij schaatstochten, waarvan de Elfstedentocht wellicht de bekendste is, maar ook voor kanotochten.
Een jaar of tien geleden zijn er op een vijftal plaatsen in de provinsje voorzieningen gemaakt voor de plankzeilers of surfers. Sommige functioneren nog uitstekend, andere worden nauwelijks meer gebruikt, omdat het aantal (gebruikte) zeilplanken drastisch is afgenomen.
BAGGEREN VAARWEGEN
Een andere belangrijke activiteit is het baggeren van vaarwegen, die voor de recreatie van groot belang zijn. Grote delen van Fryslân hebben op de waterbodem een veenlaag. Veelal hoort men van bodemdalingen als gevolg van inklinking van het veen door diepontwatering, maar in de meren en kanalen/vaarten schijnt deze prut zich steeds weer op te hogen. Om de vaarmogelijkheden in stand te houden en ook om de Marrekrite-aanlegplaatsen bereikbaar te houden, is regelmatig baggeren noodzakelijkheid.
De recreatieve vaarwegen die met financiële hulp van het recreatieschap op diepte worden gebracht, zijn in onderhoud en beheer bij gemeenten en/of waterschappen. Ten aanzien van de provinciale vaarwegen dopt de provinsje haar eigen boontjes.
Hoewel dikwijls wel het geld beschikbaar is voor een bepaald baggerwerk, duurt het soms nog erg lang voordat de baggermolen, de zuiger of het kraanschip aan het werk kan. Met name het storten van de vrijkomende blubber stuit vaak op problemen. Hoe schoon is de vrijkomende bagger of beter gezegd in welke mate de grond verontreinigd is, speelt hierin een belangrijke rol. De huidige milieu-eisen kunnen tot aanzienlijke vertragingen leiden. Desalniettemin komt er in de meeste gevallen wel een oplossing en wordt de vaarweg uiteindelijk een keer op diepte gebracht.
BRUG- EN SLUISBEDIENING
Een punt dat niet onmiddellijk met "De Marrekrite" wordt geassocieerd, is de afstemming van de bedieningstijden van de bruggen en sluizen in Fryslân. Het recreatieschap heeft zelf geen bruggen, maar coördineert de bedieningstijden tussen de brug- en sluisbeheerders zoals de provinsje Fryslân, diverse gemeenten, rijkswaterstaat en de N.S. In 1996 is een uniforme regeling in werking getreden, waarbij de bruggen en sluizen in ieder geval worden bediend van:
- 09.00 - 12.00 uur;
- 13.00 - 16.15 uur en (Leeuwarden kent een pauze van 16.00 - 17.30 uur).
- 17.15 - 19.00 uur.
Voor de toegangspoorten van en naar het IJsselmeer en Waddenzee plus aanpalende bruggen m.u.v. Makkum geldt als eindtijdstip niet 19.00 uur, maar 20.00 uur.
Soms geldt op een vaarweg, waarop ook beroepsvaart voorkomt, een afwijkende veelal meer uitgebreide regeling. Indien nodig kan de recreatievaart hiervan gebruik maken.
De bedieningsregeling van 09.00 - 19.00 (20.00 uur) met twee pauzes van elk één uur geldt op alle dagen van de week en in de periode 1 april - 1 november. Vóór 1/04 en nà 31/10 kan indien gewenst via een centraal telefoonnummer de brug en/of sluis op afroep worden bediend. Het centrale nummer is 058 29 25 888. Vanuit dit punt worden de beheerders benaderd met het verzoek de brug/sluis te bedienen.
Voor de actueel openingstijden van dit jaar koop Almanak II.
VOORLICHTING
Naast de hierboven omschreven activiteiten geeft "De Marrekrite" ook voorlichting aan de pleziervaarder. Op uitgebreide schaal worden nederlands- en duitstalige folders verspreid. Deze verspreiding vindt plaats via verhuurbedrijven, jachthavens, VVV's en waterportzaken.
"LAAT MAAR WAAIEN" , de Marrekrite-wimpelactie
De opbrengst van deze actie komt ten goede aan het recreatieschap "De Marrekrite".
Waarom en wat is deze actie?
In de tachtiger jaren werd met name in de omgeving van Heeg de wens geuit daadwerkelijk beheer toe te passen op de kunstmatige eilanden in het Heegermeer en De Fluessen. De eilanden zijn bekend als de Rakkenpôlle bij Heeg, de Langehoekspôlle bij Gaastmeer en de Nije Krúspôlle in de omgeving van Elahuizen.
Twee potige mannen uit Heeg boden aan het beheer uit te willen voeren. Aangezien zoiets niet kostenloos kan geschieden, besloot het bestuur van het recreatieschap voor het aanleggen aan genoemde eilanden en tevens voor het aanleggen aan de Marrekrite-voorziening "De Hemmen" tussen het Groote Gaastmeer en het Zandmeer liggeld te vragen. In voor- en naseizoen zou alleen tijdens de weekeinden en in het hoogseizoen voor alle nachten liggeld geïnd. Het merendeel van het watersportpubliek had hiervoor begrip en was bereid te betalen. Een kleine groep had echter geen begrip en weigerde ondanks herhaaldelijk overleg. Deze weigerachtige houding beïnvloedde de goedwillenden, waarna reeds na enkele weekeinden besloten moest worden de inning van liggelden te beëindigen. De boot van de beheerders was al gauw bekend en als deze personen naar een eiland voeren, gingen de watersporters een eindje voor de wal voor anker. Nadat de beheerders weer waren vertrokken, zocht een ieder zijn stekje weer op.
Ondanks deze negatieve ervaring had de proef ook een positief effect. De bestuurders van de watersportverenigingen en de overkoepelende bond (NNWB) zagen in, dat beheer en met name onderhoud veel geld vergen. Dit inzicht heeft geleid tot de oprichting van een werkgroep onder de naam "Vrienden van de Marrekrite". In 1987 startte de werkgroep de intussen alom bekende Marrekrite-wimpelactie. In '87 en '88 werden inderdaad wimpels verkocht, maar deze horen eigenlijk niet op een boot thuis. Nà '88 is men dan ook overgestapt op vlaggetjes met het Marrekrite-symbool met ieder jaar een andere kleur. Het eerste jaar bedroeg de opbrengst afgerond f 35.000,-- en de laatste jaren varieert deze tussen de f 90.000,-- en f 100.000,--. De werkgroep tracht de vlaggetjes aan de man/ vrouw te brengen via de watersportverenigingen, watersportbedrijven, jachthavens, VVV-kantoren e.d. Ook zijn diverse vrijwilligers actief om de vlaggetjes te verkopen. De aanschaf van het kleinood geschiedt op vrijwillige basis, maar is intussen op grote schaal ingeburgerd.
Het zal u duidelijk zijn, dat bestuur en directie erg ingenomen zijn met deze vrijwillige bijdrage, die het recreatieschap meer financiële 'lucht' geeft.
De aanlegvoorzieningen zijn gemaakt van verduurzaamd hout en uit ervaring is gebleken, dat deze gemiddeld zo'n 30 jaar meegaan. De meeste aanlegvoorzieningen zijn in de zeventiger jaren en begin jaren tachtig ingericht. Gelet op de gemiddelde levensduur van 30 jaar betekent dit, dat er in het begin van dit eeuw veel damwanden en steigers vervangen dienen te worden. Volgens een opgestelde prognose staan ons over enkele jaren vervangingsinvesteringen van één miljoen gulden per jaar te wachten. De deelnemers in "De Marrekrite" (de provincie en 21 gemeenten) onderkennen dit probleem en bleken onlangs bereid de bijdragen jaarlijks met 5 % te verhogen. Deze hogere bijdragen bieden echter onvoldoende soelaas en daarom wordt momenteel nagedacht over de toekomst van het recreatieschap. Indien geen nieuwe geldbronnen worden aangeboord, zal het schap zich over enkele jaren nog uitsluitend bezig houden met het instandhouden van de tot nu toe ingerichte aanlegplaatsen. Investeringen in nieuwe locaties zullen dan tot het verleden behoren. Een dergelijke ontwikkeling is niet de eerste keuze van het Marrekrite-bestuur. Daarom worden de komende tijd de mogelijkheden onderzocht een gunstiger financiële basis te creëren. Hierbij wordt als uitgangspunt wordt gehanteerd, dat niet uitsluitend de overheden voor de vervangingsinvesteringen behoeven op te draaien.
Een mogelijkheid zou kunnen zijn de vlaggetjes, die nu nog € 10,-- kosten, voor een hogere prijs te verkopen. Dit is echter een eerste verantwoordelijkheid van de werkgroep. Indien men hiervoor zou voelen is het noodzakelijk een breed draagvlak te scheppen. Om dit te bewerkstelligen zal veel voorlichting aan de recreërende gebruikers nodig zijn. Op zich moet dit te doen zijn, want men kan vanaf maart/ april tot eind oktober namelijk gratis gebruik maken van de aanlegplaatsen, die regelmatig worden gemaaid en waar de gebruiker zijn afval kostenloos kwijt kan. Hiervoor moet begrip te kweken zijn, maar bekend is echter, dat slechts een gering percentage watersporters lid is van een vereniging en daarom moeilijk bereikbaar is.
Een andere mogelijkheid is van de watersporters, die de Marrekrite-voorzieningen gebruiken, liggeld te heffen. In tegenstelling tot de 'wimpel'actie zou dit een verplichte heffing betekenen. Fysiek zal dit alternatief echter op grote problemen stuiten. Dagelijks moeten in zo'n geval circa 250 lokaties vanaf het Lauwersmeer tot de grens met Overijssel en van Drachten tot Stavoren worden bezocht.
Ook andere alternatieven, veelal in combinatie met elkaar, worden binnen afzienbare tijd nader bekeken.
Uiteraard staan we ook open voor suggesties van de lezer van dit pagina.
GEDRAGSREGELS MARREKRITE-AANLEGPLAATSEN
- De Marrekrite-ligplaatsen (damwand of steiger) zijn herkenbaar aan het blauwe aanduidingsbord met wit bootje en witte meerpaaltjes bij damwanden;
- Aanleggen is toegestaan voor maximaal drie dagen;
- Op een groot aantal aanlegplaatsen staan vuilcontainers en glasbakken. Deponeer hierin geen chemisch afval;
- Onder chemich afval wordt verstaan batterijen, verfresten, verfreiniger/terpentine, afgewerkte accu's, koelkasten e.d.;
- Laat geen afval slingeren;
- Om vervuiling en overlast te voromen: Honden aan de lijn!
- Laat huisdieren niet tussen het vee van de aangrenzende boer!
- Betreed niet de aangrenzende landerijen en laat andermans eigendom met rust;
- Het opzetten van een tent is slechts toegestaan op die plaatsen, waarop het specifiek staat aangegeven. Op dergelijke plaatsen gelden de volgende beperkingen:
-- slechts toegestaan van 17.00 - 10.00 uur en
-- maximaal drie tenten per locatie;
- Op alle overige aanlegplaatsen mogen beslist geen tenten worden opgezet;
- Vaar nooit volgas bij de aanlegplaatsen vandaan. Het schroefwater veroorzaakt verzakkingen en afslag;
- Weesverdraagzaam en maak geen lawaai. Geluid draagt ver over water;
- Barbecue op een goede plaats en vanzelfsprekend niet op een steiger en gebruik daarvoor uw meegebrachte barbecue;
- Vaar niet te snel langs afgemeerde boten. De hekgolven veroorzaken hinder en kunnen schade tot gevolg hebben. Dit geldt uiteraard ook voor de niet beschoeide oevers. Meer nooit af in het riet!
- Gedraag u als gast, zodat niemand zich aan uw aanwezigheid kan storen;
Steun de "Vrienden van de Marrekrite" ten behoeve van het onderhoud van alle voorzieningen. Koop daarom één of meer vlaggetjes met het Marrekrite-logo bij de VVV, havenmeester, watersportzaak, brandstofpomp, watersportvereniging of bij een particulier.
|
