Lauwersmeer

HET LAUWERSLAND

Uniek natuurgebied op grens van Groningen en Friesland

In het uiterste noorden van Nederland, de eilanden buiten beschouwing gelaten, worden de provincies Groningen en Friesland van elkaar gescheiden door een schitterend en uniek natuurgebied; Het Lauwersland. Na de afsluiting van de Lauwerszee in 1969 verdween langzamerhand de werking van het zoute water en een metamorfose was het gevolg.

Voor de afsluiting maakte de Lauwerszee deel uit van het omvangrijke waddengebied. Gedeeltes van de stukken land die zich tot dan toe alleen bij laag water lieten zien, vielen nu permanent droog en al snel namen flora en fauna bezit van deze nieuwe, vruchtbare grond. De wisselende samenstelling van de bodem heeft ervoor gezorgt -en doet dat nog steeds- dat veel verschillende plant- en diersoorten zich hier prima thuisvoelen. Voor de vogelspotter is het zelfs een waar paradijs, want niet alleen is het een broedplaats voor ontelbare vogels, ook komen er ieder jaar veel vogels, zoals ganzen en zwanen naar het Lauwersland om er de winter door te brengen. Als we de landbouwgronden niet meerekenen, hebben we het hier over bijna 5000 hectare grond en water, bestemd voor recreatie en natuurontwikkeling. Voor de liefhebbers van rust, ruimte en verder alles wat de natuur te bieden heeft, is dit een ideale streek om de vrije dagen te komen doorbrengen. Tegelijkertijd is dit gebied uitstekend geschikt voor surfers, zeilers en andere watersporters. Aan wind en water ontbreekt het nooit in het Lauwersland en de omvang van het gebied is dusdanig, dat de verschillende soorten recreanten elkaar beslist niet in het vaarwater hoeven zitten. Sterker nog, het één gaat prima samen met het ander. In een kano, roeiboot of waterfiets kunt u op een sportieve manier van de natuur genieten en de mogelijkheden daarvoor zijn in het Lauwersland volop aanwezig. Als u zelf niet in het bezit bent van een dergelijk vaartuig, kunt u er altijd één huren bij één van de vele verhuurbedrijven. U kunt kiezen uit een ongekend aantal routes, die u stuk voor stuk door prachtige kanalen, sloten en riviertjes voeren. De oevers van het Lauwersmeer lenen zich bij uitstek voor de ultieme vakantieactiviteit; lekker in de zon liggen. Uiteraard kunt u in het meer zelf heerlijk zwemmen, evenals in de open en overdekte zwembaden die in de buurt van het meer te vinden zijn.

Lauwersoog

De meest bekende plaats en tevens centrum van bedrijvigheid in het Lauwersmeergebied is Lauwersoog. Vele soorten vis worden bij de visafslag aangevoerd en ter plekke verwerkt, waarna u ze vervolgens bij één van de plaatselijke eetgelegenheden meteen weer kunt verorberen. Als u de vis nog verser wilt, zult u ze zelf moeten vangen. Mooi om te zien is de alom aanwezige activiteit in de haven. Stoere vissers die hun schepen probleemloos de haven in- en uitloodsen, ervaren zeilers die met hun zeewaardige jachten het ruime sop kiezen, maar ook toeristen die voor het eerst in hun leven een (te grote) boot hebben gehuurd. De onbeholpen wijze waarop zij hun jacht proberen aan te meren werkt niet zelden op de lachspieren en doet de bewondering voor de veerbootkapitein alleen nog maar toenemen. Zonder enige moeite bereikt het veer van en naar Schiermonnikoog de haven, om even later ook weer te vertrekken. Voor een wat langer verblijf in deze havenstad, kunt u terecht in bijvoorbeeld de jachthaven, het bungalowpark of de camping. Bezoekt u dan in ieder geval Expozee, een permanente tentoonstelling over de Waddenzee en het Lauwersmeergebied, ook voor de dagtoerist een absolute aanrader. Lauwersoog is vanuit Leeuwarden en Groningen eenvoudig te bereiken, zowel met de auto als met het openbaar vervoer.

oerKa

Liefhebbers van natuur en cultuur kunnen ook in Oostmahorn terecht. In deze vroegere aanlegplaats van eerdergenoemde veerboot staat het oerKa-museum, een museum dat op geheel eigen wijze invulling geeft aan het begrip cultuurhistorie. Niet door gebouwen en molens centraal te stellen, maar door de wording van het landschap en de belevingswaarde in beeldende kunst te vertalen. Het komende seizoen is er wederom de expositie DIEP te bezichtigen, zij het in gewijzigde opstelling met een enkel nieuw werk. Zo is er een spannend contrast bereikt tussen de olieverf HET EILAND, dat de uitgestrektheid en de eindeloosheid van het Wadden- en slenkenlandschap laat zien, en de beelden van dieren bij de oorspronkelijke slenken in het koele licht van de zon van het noordelijk halfrond. Niet alleen in beeld geeft Irene Verbeek de thematiek weer, ook haar stem gebruikt ze als instrument. In de video-film DIEP -die nu gepresenteerd wordt met een groter TV-scherm en een betere geluidsweergave- krijgen de tentoogestelde werken door de tekst en de klankkleur nog meer reliëf, waardoor je anders naar de werken om je heen gaat kijken. De gesproken tekst trekt zich strak en snel, in één adem als van een vluchtend dier, door de band heen. De stem profileert zich in een wijds register, soms ingetogen berustend, dan weer krachtig realistisch. Het oerKa-museum is van april tot november geopend van donderdag t/m zaterdag (tel: 0519 - 321583).

Meer bezienswaardigheden vind u in het Natuurmuseum te Dokkum, molen de "Eendracht" te Anjum of het museum in Peasens/Moddergat, waar de herinnering aan de inmiddels verdwenen kustvisserij levend wordt gehouden. Overigens valt er aan al het natuurschoon alleen al meer dan genoeg te genieten. Op de fiets of te voet het Lauwersland ontdekken is een zeer rustgevende ervaring, waarbij je je gedachten de vrije loop kunt laten en het lijkt of de tijd stil staat. Dus bent u voor de komende vakantie op zoek naar natuur, rust en ruimte, kom dan naar het Lauwersland, waar het zo stil kan zijn dat u plotsklap vergeet dat u in een dichtbevolkt land woont.

Het LAUWERSMEER en omgeving (7.-8.96)

Meer informatie vindt u op Friesland.org