RECREATIESCHAP
DE MARREKRITE
RECREATIESCHAPDE MARREKRITE |
|
(Zomer-Info Juli-Aug. 97)
| De naam Marrekrite is bij de meeste watersporters in Fryslân, in de rest van Nederland, maar ook over de landsgrenzen een bekend begrip. Het recreatieschap is een club van overheden (provinsje + 21 gemeenten) en het is uniek te noemen, dat een overheidsorgaan zoveel "goodwill" heeft gekweekt bij de varende burgers. |
AANLEGPLAATSEN VOOR DE WATERSPORT
Op zich misschien niet zo verwonderlijk als men weet wat het schap zo al doet. Vanaf de oprichting in 1957 zijn er in het Friese waterland veel voorzieningen voor de waterrecreatie aangelegd. Dit is gebeurd in het watterrijke gedeelte van Fryslân, dat zich uitstrekt vanaf het Friese part in het Lauwersmeer tot de grens met Overijssel en van Drachten tot Stavoren. Het meest bekend is het grote aantal aanlegplaatsen in dit gebied. Aanlegplaatsen groot en klein, voorzien van een damwand of een steiger of een combinatie van beide constructies. Aan deze plaatsen kan gratis worden afgemeerd en alles wat gratis is, krijgt waardering. Met name in deze tijd, waarin voor vrijwel alle diensten betaald dient te worden. Eigenlijk kan gezegd worden, dat de zon nog voor niets opkomt en schijnt, dat de wind nog niks kost en dat het gebruik van de Marrekrite-voorzieningen gratis is. De aanlegplaatsen zijn openbare voorzieningen en dus voor een ieder toegankelijk. Wel zijn er uiteraard enkele regels voor het gebruik, maar verboden komen niet voor. Verbodsborden zetten bij veel mensen het haar recht overeind en omdat "De Marrekrite" ze niet kent, werkt dit mee aan alom gehoorde waardering.
Een beperking voor het aanleggen is, dat men maximaal drie dagen een ligplaats mag innemen. Zoals gezegd zijn het openbare voorzieningen en het kan niet zo zijn, dat een bepaalde groep "watersporters" een aanlegplaats met bijbehorend terrein voor weken of soms maanden annexeert. De beperking houdt niet alleen de drie-dagen regeling in, maar ook dat men de eerste vijf dagen niet meer terug kan keren. De watersporter die liever ligt dan vaart moet ook een nieuwe stek zoeken op minimaal 500 meter afstand.
Om de aanlegplaatsen gebruiksvriendelijk te houden, staan er op veel plaatsen containers voor de opvang van huishoudelijk afval. Op diverse plaatsen staan ook speciale glasbakken om een bijdrage te leveren aan het gescheiden inzamelen van de diverse soorten afval. In geen geval mag (klein) chemisch afval in de containers worden gedeponeerd. Het vermengen van huishoudelijk afval met chemisch afval heeft tot gevolgen, dat er voor het ledigen van de container grote problemen ontstaan. De stortkosten van dergelijke containers zijn gigantisch hoog en dit is zonde van het geld. Met wat goede wil van de gebruikers moeten de kosten van deze op zich al dure dienstverlening in de hand te houden zijn.
Voor de gebruiksvriendelijkheid worden de terreintjes regelmatig gemaaid. Het behoeven geen gazonnetjes te worden, maar lang gras blijft lang nat en nodigt niet uit het terrein te gebruiken. Honden aan boord is een verschijnsel, dat steeds meer voorkomt en de hondenbezitters wordt dan ook gevraagd de honden bij het uitlaten aan de lijn te houden en het huisdier niet overal zijn behoefte te laten doen.
Met de inrichting van de aanlegplaatsen en de hiermede annex zijnde vuilverwijdering en maaiactiviteiten is de hoofdtaak van "De Marrekrite" aangegeven.
Dit wil echter niet zeggen, dat het schap voor andere categorieën watersporters geen taak heeft.
Zo zijn er de laatste jaren diverse kanoroutes tot stand gekomen. Een kano is op zich een gemakkelijk vaartuig. Het kan namelijk over een obstakel heen getild worden. Om het overdragen enigszins te vergemakkelijken zijn in de routes "klúnplakken" gemaakt. Klunen geldt niet uitsluitend bij schaatstochten, waarvan de Elfstedentocht wellicht de bekendste is, maar ook voor kanotochten.
Een jaar of tien geleden zijn er op een vijftal plaatsen in de provinsje
voorzieningen gemaakt voor de plankzeilers of surfers. Sommige functioneren
nog uitstekend, andere worden nauwelijks meer gebruikt, omdat het aantal
(gebruikte) zeilplanken drastisch is afgenomen.
BAGGEREN VAARWEGEN
Een andere belangrijke activiteit is het baggeren van vaarwegen, die voor de recreatie van groot belang zijn. Grote delen van Fryslân hebben op de waterbodem een veenlaag. Veelal hoort men van bodemdalingen als gevolg van inklinking van het veen door diepontwatering, maar in de meren en kanalen/vaarten schijnt deze prut zich steeds weer op te hogen. Om de vaarmogelijkheden in stand te houden en ook om de Marrekrite-aanlegplaatsen bereikbaar te houden, is regelmatig baggeren noodzakelijkheid.
De recreatieve vaarwegen die met financiële hulp van het recreatieschap op diepte worden gebracht, zijn in onderhoud en beheer bij gemeenten en/of waterschappen. Ten aanzien van de provinciale vaarwegen dopt de provinsje haar eigen boontjes.
Hoewel dikwijls wel het geld beschikbaar is voor een bepaald baggerwerk, duurt het soms nog erg lang voordat de baggermolen, de zuiger of het kraanschip aan het werk kan. Met name het storten van de vrijkomende blubber stuit vaak op problemen. Hoe schoon is de vrijkomende bagger of beter gezegd in welke mate de grond verontreinigd is, speelt hierin een belangrijke rol. De huidige milieu-eisen kunnen tot aanzienlijke vertragingen leiden. Desalniettemin komt er in de meeste gevallen wel een oplossing en wordt de vaarweg uiteindelijk een keer op diepte gebracht.
BRUG- EN SLUISBEDIENINGEen punt dat niet onmiddellijk met "De Marrekrite" wordt geassocieerd, is de afstemming van de bedieningstijden van de bruggen en sluizen in Fryslân. Het recreatieschap heeft zelf geen bruggen, maar coördineert de bedieningstijden tussen de brug- en sluisbeheerders zoals de provinsje Fryslân, diverse gemeenten, rijkswaterstaat en de N.S. In 1996 is een uniforme regeling in werking getreden, waarbij de bruggen en sluizen in ieder geval worden bediend van:
|
VOORLICHTING
Naast de hierboven omschreven activiteiten geeft "De Marrekrite" ook voorlichting aan de pleziervaarder. Op uitgebreide schaal worden nederlands- en duitstalige folders verspreid. Deze verspreiding vindt plaats via verhuurbedrijven, jachthavens, VVV's en waterportzaken.
"De Marrekrite" met als officiële toevoeging Recreatieschap voor het Friese waterland bestaat in 1997 40 jaar. In die periode zijn vele aanlegvoorzieningen in het merengebied gerealiseerd. Aanlegplaatsen groot en klein, variërend van eilandjes en oeverstroken naar haast havens zoals aan de Noorder Oudeweg bij Joure. Maar wel allemaal in het buitengebied. Vroeger kon worden afgemeerd aan de zachte oever. Op zich een door velen gewaardeerde manier van aanleggen. Weinig risico de boot bij het afmeren te beschadigen en het ligt lekker 'natuurlijk'.
Helaas zijn deze mogelijkheden vrijwel verloren gegaan. De zachte begroeide oever kon het steeds veelvuldiger aanleggen niet meer aan. De begroeiïng verdween met als gevolg afkalvende oevers. Een grondeigenaar of grondgebruiker ziet echter zijn land niet graag in het water verdwijnen en trof daarom afdoende maatregelen. De door afslag ontstane gaten in de oever werden vaak weer opgevuld met steen van diverse soorten. In ieder geval afdoende om geen boten meer aan de oever te krijgen.
"De Marrekrite" heeft gedurende haar bestaan vele miljoenen geïnvesteerd in de specifieke aanlegvoorzieningen, maar nog nooit zoveel geld besteed aan één project als momenteel het geval is met de inrichting van het Tjeukemeer.
Waarom wordt het Tjeukemeer ingericht ?
Dit grootste meer van Fryslân werd tot nu toe nauwelijks gebruikt. Het werd door de waterrecreanten veelal gezien als een noodzakelijk kwaad om de Kop van Overijssel te bereiken of omgekeerd van Overijssel naar het Friese merengebied te varen. Vermeldingen op de waterkaarten zoals Oud Kerkhof en De Steen deden de vaarder huiveren. Ook de diverse ondiepten nodigden niet uit heerlijk op het Tjeukemeer te blijven varen. Het was uitsluitend een onderdeel van de doorgaande route van en naar Overijssel.
In de zomermaanden kan het echter in de rest van het Friese waterland redelijk vol zijn. Een reden voor het recreatieschap om te onderzoeken of het vaargebied ook kan worden uitgebreid. Dit zou bijvoorbeeld mogelijk zijn bestaande polders weer onder water te zetten, maar waarom niet te denken aan het beter bevaarbaar maken van bestaande waterpartijen.
Met de ontwikkeling van het Tjeukemeer is niet gedacht het gehele meer aan te pakken. Er is een keuze gemaakt voor het westelijke part.
Wat houdt het Inrichtingsplan in ?
Om het meer aantreklijker te maken voor een langer verblijf dan overvaren, dienen er voldoende aanlegmogelijkheden te komen. Dit kan gerealiseerd worden aan het bestaande eiland langs de autoweg A7 tussen Lemmer en Joure. Hier kon ook aangelegd worden, maar uitsluitend tussen de weg en het eiland. Rondom het eiland wordt gebaggerd en aan de meerkant komen aanlegsteigers. Betreden van het eiland met de naam "Gânzetippe" is mogelijk, maar zal de eerste jaren beperkt zijn als gevolg van opgebrachte veengrond. Verder worden er in het meer nog twee nieuwe eilanden opgespoten. Het eerste eiland centraal in het meer is vrijwel klaar en met de aanleg van het tweede in de omgeving van Oosterzee moet nog worden begonnen.
De eilanden worden beschermd door z.g. leidammen en binnen deze dammen kan worden aangelegd.
Ook de buitenkant biedt bij het centrale eiland echter aanlegmogelijkheden. Afmeren hier is uiteraard afhankelijk van de windrichting.
In zijn totaliteit komen er voor zo'n 135 à 140 boten aanlegplaatsen.
De vraag is natuurlijk of deze nieuwe eilanden wel bereikbaar zijn.
Vanzelfsprekend is dit het geval.
Van de Scharsterrijn vanaf Langweer wordt een nieuwe betonde vaargeul gegraven naar de monding van de Pier Christiaansloot bij Echtenerbrug. Deze geul loopt diagonaal over het meer met op ongeveer 1/3 vanaf de Scharsterrijn een knik. Aan de westkant van deze knik ligt ter markering het centrale eiland. Vanuit de knik is tevens een nieuwe, ook weer betonde geul gegraven naar de vaste brug bij Vierhuis.
Ten westen van de diagonale vaargeul Scharsterrijn - P.C. sloot, dus aan de kant van de A7, worden alle ondiepten verwijderd. Na voltooiïng van het baggerwerk zal dit part van het Tjeukemeer een vaardiepte hebben van minimaal 1,90 meter.
Pleziervaarders komende vanaf Overijssel krijgen bij lagerwal eerst enige "opper" van een aangelegde golfbrekende dam voor de monding van de P.C sloot.
Aan de oostkant van deze monding wordt een zwemstrand aangelegd. Dit strand is met name bedoeld voor de mensen uit de streek, zoals Echtenerbrug en Delfstrahuizen. Maar ook de recreanten, die met een boot langskomen, kunnen bij uitnodigend weer hiervan profiteren.
Door al deze voorzieningen zal het Tjeukemeer, tot nu toe groot en ruig, naar verwachting meer gebruikt worden voor een langer verblijf. Voor het aanleggen blijft echter het Marrekrite-principe van maximaal drie dagen op dezelfde plaats van kracht. Door de uitgestrektheid is het natuurlijk mogelijk drie dagen bij de "Gânzetippe" te liggen en vervolgens eenzelfde periode bij één van de nieuwe eilanden.
De wens van "De Marrekrite" is, dat het Tjeukemeer een welkome aanvulling zal betekenen voor het reeds aanwezige watersportarsenaal in Fryslân.
De opbrengst van deze actie komt ten goede aan het recreatieschap "De Marrekrite".
| Sponsors: Kuiper Verzekeringen, Ingenieursburo Grontmij, Weduwe Joustra & Zn Beerenburg te Sneek, Leeuwarder Courant, Drukkerij van der Eems te Easterein, Dokkumer Vlaggencentrale, La Route - Plattegrond-ontwerpbureau te Joure |
In de tachtiger jaren werd met name in de omgeving van Heeg de wens geuit daadwerkelijk beheer toe te passen op de kunstmatige eilanden in het Heegermeer en De Fluessen. De eilanden zijn bekend als de Rakkenpôlle bij Heeg, de Langehoekspôlle bij Gaastmeer en de Nije Krúspôlle in de omgeving van Elahuizen.
Twee potige mannen uit Heeg boden aan het beheer uit te willen voeren. Aangezien zoiets niet kostenloos kan geschieden, besloot het bestuur van het recreatieschap voor het aanleggen aan genoemde eilanden en tevens voor het aanleggen aan de Marrekrite-voorziening "De Hemmen" tussen het Groote Gaastmeer en het Zandmeer liggeld te vragen. In voor- en naseizoen zou alleen tijdens de weekeinden en in het hoogseizoen voor alle nachten liggeld geïnd. Het merendeel van het watersportpubliek had hiervoor begrip en was bereid te betalen. Een kleine groep had echter geen begrip en weigerde ondanks herhaaldelijk overleg. Deze weigerachtige houding beïnvloedde de goedwillenden, waarna reeds na enkele weekeinden besloten moest worden de inning van liggelden te beëindigen. De boot van de beheerders was al gauw bekend en als deze personen naar een eiland voeren, gingen de watersporters een eindje voor de wal voor anker. Nadat de beheerders weer waren vertrokken, zocht een ieder zijn stekje weer op.
Ondanks deze negatieve ervaring had de proef ook een positief effect. De bestuurders van de watersportverenigingen en de overkoepelende bond (NNWB) zagen in, dat beheer en met name onderhoud veel geld vergen. Dit inzicht heeft geleid tot de oprichting van een werkgroep onder de naam "Vrienden van de Marrekrite". In 1987 startte de werkgroep de intussen alom bekende Marrekrite-wimpelactie. In '87 en '88 werden inderdaad wimpels verkocht, maar deze horen eigenlijk niet op een boot thuis. Nà '88 is men dan ook overgestapt op vlaggetjes met het Marrekrite-symbool met ieder jaar een andere kleur. Het eerste jaar bedroeg de opbrengst afgerond ¦ 35.000,-- en de laatste jaren varieert deze tussen de ¦ 90.000,-- en ¦ 100.000,--. De werkgroep tracht de vlaggetjes aan de man/ vrouw te brengen via de watersportverenigingen, watersportbedrijven, jachthavens, VVV-kantoren e.d. Ook zijn diverse vrijwilligers actief om de vlaggetjes te verkopen. De aanschaf van het kleinood geschiedt op vrijwillige basis, maar is intussen op grote schaal ingeburgerd.
Het zal u duidelijk zijn, dat bestuur en directie erg ingenomen zijn met deze vrijwillige bijdrage, die het recreatieschap meer financiële 'lucht' geeft.
De aanlegvoorzieningen zijn gemaakt van verduurzaamd hout en uit ervaring is gebleken, dat deze gemiddeld zo'n 30 jaar meegaan. De meeste aanlegvoorzieningen zijn in de zeventiger jaren en begin jaren tachtig ingericht. Gelet op de gemiddelde levensduur van 30 jaar betekent dit, dat er in het begin van de volgende eeuw, die zeer nabij is, veel damwanden en steigers vervangen dienen te worden. Volgens een opgestelde prognose staan ons over enkele jaren vervangingsinvesteringen van één miljoen gulden per jaar te wachten. De deelnemers in "De Marrekrite" (de provincie en 21 gemeenten) onderkennen dit probleem en bleken onlangs bereid de bijdragen jaarlijks met 5 % te verhogen. Deze hogere bijdragen bieden echter onvoldoende soelaas en daarom wordt momenteel nagedacht over de toekomst van het recreatieschap. Indien geen nieuwe geldbronnen worden aangeboord, zal het schap zich over enkele jaren nog uitsluitend bezig houden met het instandhouden van de tot nu toe ingerichte aanlegplaatsen. Investeringen in nieuwe locaties zullen dan tot het verleden behoren. Een dergelijke ontwikkeling is niet de eerste keuze van het Marrekrite-bestuur. Daarom worden de komende tijd de mogelijkheden onderzocht een gunstiger financiële basis te creëren. Hierbij wordt als uitgangspunt wordt gehanteerd, dat niet uitsluitend de overheden voor de vervangingsinvesteringen behoeven op te draaien.
Een mogelijkheid zou kunnen zijn de vlaggetjes, die nu nog ¦ 10,-- kosten, voor een hogere prijs te verkopen. Dit is echter een eerste verantwoordelijkheid van de werkgroep. Indien men hiervoor zou voelen is het noodzakelijk een breed draagvlak te scheppen. Om dit te bewerkstelligen zal veel voorlichting aan de recreërende gebruikers nodig zijn. Op zich moet dit te doen zijn, want men kan vanaf maart/ april tot eind oktober namelijk gratis gebruik maken van de aanlegplaatsen, die regelmatig worden gemaaid en waar de gebruiker zijn afval kostenloos kwijt kan. Hiervoor moet begrip te kweken zijn, maar bekend is echter, dat slechts een gering percentage watersporters lid is van een vereniging en daarom moeilijk bereikbaar is.
Een andere mogelijkheid is van de watersporters, die de Marrekrite-voorzieningen gebruiken, liggeld te heffen. In tegenstelling tot de 'wimpel'actie zou dit een verplichte
heffing betekenen. Fysiek zal dit alternatief echter op grote problemen stuiten. Dagelijks moeten in zo'n geval circa 250 lokaties vanaf het Lauwersmeer tot de grens met Overijssel en van Drachten tot Stavoren worden bezocht.
Ook andere alternatieven, veelal in combinatie met elkaar, worden binnen afzienbare tijd nader bekeken.
Uiteraard staan we ook open voor suggesties van de lezer van dit pagina.
Verkoop adressen Marrekrite-vlaggen:Vaargebied Leeuwarden - Dokkum - Drachten - Grou: VVV te Dokkum, VVV te Leeuwarden, Jachthaven De Drait b.v., Biskopswei 27 De Wilgen (Drachten), Jachthaven It Eibertsnest Kuikhornsterweg 31 te Zwaagwesteinde, Schoenmakerij Machiels Langewâl 4a te Gorredijk, Van der Kooy Watersportbedrijf, Haven 12 te Rottevalle, Jachtwerf Bolt & Zonen Buitenstallaat 15 te Drachten, VVV-ANWB Burg.Wuiteweg 56 te Drachten, VVV te Wergea, Jachthaven Wartena te Warten, VVV te Earnewâld, Benzine-pomp Wester te Earnewâld, VVV te Grou, Zeilmakerij Molenaar te Grou, Camping Molenhiem te Jirnsum, Jachthaven Tusken de Marren te Akkrum, Boekhandel Boek Apart te Akkrum, Jachtverhuur Noordmans te Terkaple, Café-restaurant De Klokkestoel te Goingarijp, Jachthaven De Oksewiel te Terherne, Schiffart Watersport te Terherne Watersportbedrijf De Horne te Terherne, Jachthaven Terzoolsterzijl Zuidwesthoek: Toeristisch Informtie Punt (kiosk), Oppenhuizerweg (naast de ING-bank) te Sneek Jachtverhuur Aquanaut Yachting Selfhelpweg 9 te Sneek, Jachthaven Sneker Oudvaart te Sneek, Dijkstra Watersport Kleinzand 169 te Sneek, Simon Watersport 1e Oosterkade te Sneek, Westers Nautic Shop Bothniakade 26 te Sneek, Wams Watersport Geeuwkade te Sneek, Jachthaven De Domp 1+2 (havenmeester Van der Kooi) te Sneek, VVV te Sneek Watersport De Jong Harinxmastrj 47/49 te Heeg, VVV te Workum, VVV Wymbritseradiel te Woudsend, Multishop te Woudsend, VVV te Langweer, Passantenhaven te Langweer, VVV te Heeg, VVV te IJlst, VVV te Joure, Passantenhaven Joure, Watersportart. De Jong Kolkstraat 2 te Joure, J.W.S. haven te Broek, VVV te Lemmer, Stichting Recreatiebelangen Stavoren (havengebouw bij de sluis) VVV te Stavoren, VVV te Hindeloopen, VVV te Makkum, Recreatieoord De Kuilart te Koudum, VVV te Koudum, Jachthaven De Wiek te Koudum Jachtwerf De Vrijheid te Warns, Jachthaven De Stormvogel te Warns, VVV te Echtenerbrug, Jachthaven de Merenpoort te Echtenerbrug |
GEDRAGSREGELS MARREKRITE-AANLEGPLAATSEN
|
Steun de "Vrienden van de Marrekrite" ten behoeve van het onderhoud van alle voorzieningen. Koop daarom één of meer vlaggetjes met het Marrekrite-logo bij de VVV, havenmeester, watersportzaak, brandstofpomp, watersportvereniging of bij een particulier.
Een bedrag overmaken op postbanknummer 88 95 81 mag natuurlijk ook.
Met ingang van 1 oktober 1996 is het secretariaat van het recreatieschap "De Marrekrite" gehuisvest in het gemeentehuis van de voormalige Rauwerderhem te Raerd, Buorren 28, 9012 DH.
De gemeente Rauwerderhem is per 1 januari 1998 opgegaan in de gemeente Boarnsterhim. De gemeenteraad van deze nieuwe gemeente heeft zo'n tien jaar geleden besloten de oude naam Rauwerd te wijzigen in Raerd.
Voor "De Marrekrite" betekent deze nieuwe 'aanlegplaats' een grote vernadering. vanfa de oprichting in 1957 was het secretariaat namelijk gevestigd in het Provinsjehûs te Leeuwarden.
Om een vaste stek te hebben en ter vergroting van de herkenbaarheid van het recraetieschap is gezocht naar een locatie elders. Uiteindelijk is gekozen voor Raerd, waar het voormalige gemeentehuis wordt gedeeld met de Feriening fan Lytse Doarpen (FLD) en met Doarp & Bedriuw Fryslân
REACTIES
Indien u vragen, opmerkingen en/of klachten heeft over het werk van "De Marrekrite" dan kunt u deze kwijt bij het secretariaat van het recreatieschap.
Adres:
Buorren 28, 9012 DH Raerd
Telefoon: 0566 - 60 26 00
Telefax: 0566 - 60 26 11
© 1997 KY - D. Kaldenhoven / Schoenmaker MultyMedia · 468
